|
Getting your Trinity Audio player ready…
|
NASA wraz z firmą Lockheed Martin rozwija eksperymentalny samolot X-59, który jest najważniejszym elementem programu Quesst (Quiet SuperSonic Technology). Celem projektu nie jest stworzenie nowego samolotu pasażerskiego, lecz sprawdzenie, czy możliwe są loty naddźwiękowe bez charakterystycznego, bardzo głośnego huku powstającego podczas przekraczania bariery dźwięku. Jeśli badania zakończą się sukcesem, mogą stać się podstawą do zmiany przepisów dotyczących lotów naddźwiękowych nad lądem.
Przez dziesięciolecia głośny huk soniczny był jedną z największych przeszkód dla rozwoju cywilnych samolotów naddźwiękowych. W wielu krajach obowiązują przepisy zakazujące takich lotów nad terenami zamieszkanymi właśnie z powodu uciążliwego hałasu. NASA chce udowodnić, że dzięki odpowiednio zaprojektowanej konstrukcji można znacząco ograniczyć ten efekt, zastępując głośny wybuch dźwięku znacznie cichszym odgłosem określanym jako „sonic thump”, czyli krótkim, stłumionym uderzeniem akustycznym.
X-59 wyróżnia się bardzo nietypową sylwetką. Samolot ma wyjątkowo długi i smukły dziób oraz kadłub zaprojektowany tak, aby fale uderzeniowe powstające podczas lotu naddźwiękowego rozchodziły się w inny sposób niż w klasycznych konstrukcjach. Dzięki temu energia fal akustycznych docierających do powierzchni ziemi ma być znacznie mniejsza. Konstrukcja powstała we współpracy NASA i działu Skunk Works firmy Lockheed Martin, znanego z realizacji zaawansowanych projektów lotniczych.
Nietypowy wygląd samolotu wpłynął również na sposób pilotowania. Ze względu na bardzo długi dziób pilot nie ma bezpośredniej widoczności do przodu. Zamiast tradycyjnej przedniej szyby zastosowano system kamer i monitorów określany jako eXternal Vision System (XVS), który przekazuje obraz z kamer umieszczonych na kadłubie. Rozwiązanie to zostało opracowane specjalnie na potrzeby tej konstrukcji.
Warto podkreślić, że X-59 nie jest prototypem przyszłego samolotu pasażerskiego. To wyłącznie maszyna badawcza, która będzie wykorzystywana do zbierania danych podczas lotów testowych. Po zakończeniu prób NASA planuje wykonywać przeloty nad wybranymi miejscowościami w Stanach Zjednoczonych. Mieszkańcy będą proszeni o ocenę słyszalnego odgłosu, a zebrane informacje zostaną przekazane amerykańskim i międzynarodowym instytucjom odpowiedzialnym za przepisy dotyczące lotnictwa.
Program wszedł już w etap prób w locie. Pierwszy lot X-59 odbył się pod koniec 2025 roku, natomiast w czerwcu 2026 roku samolot po raz pierwszy przekroczył prędkość dźwięku. Podczas tego testu osiągnął prędkość około Mach 1,1, a kolejne próby mają doprowadzić do lotów z prędkością Mach 1,4 na wysokości około 55 tysięcy stóp. Dopiero wtedy rozpoczną się właściwe badania dotyczące poziomu hałasu odbieranego przez osoby znajdujące się na ziemi.
Jeżeli wyniki programu Quesst potwierdzą założenia konstruktorów, mogą stać się podstawą do opracowania nowych norm dotyczących hałasu generowanego przez samoloty naddźwiękowe. Nie oznacza to jednak, że X-59 trafi do produkcji seryjnej. Zadaniem tej maszyny jest dostarczenie danych, z których w przyszłości będą mogli korzystać producenci projektujący komercyjne samoloty pasażerskie nowej generacji.
Mamy nadzieję, że artykuł okazał się dla Ciebie wartościowy i znalazłeś/-aś w nim coś przydatnego. Zajrzyj do nas ponownie – regularnie publikujemy nowe treści, które mogą Cię zainteresować. Jeśli chcesz pomóc nam rozwijać ten projekt, podziel się linkiem, wspomnij o nas znajomym albo po prostu wróć – każda forma wsparcia wiele dla nas znaczy.