|
Getting your Trinity Audio player ready…
|
Jelcz 043 to polski autobus międzymiastowy produkowany przez Jelczańskie Zakłady Samochodowe w Jelczu-Laskowicach od końca lat 50. XX wieku do połowy lat 80. Był to jeden z pierwszych i najbardziej znanych polskich autobusów powojennych, wykorzystywany szeroko w krajowej sieci PKS i komunikacji miejskiej oraz regionalnej.
Produkcja modelu rozpoczęła się w 1959 r., po podpisaniu umowy licencyjnej z Czechosłowacją na montaż autobusu Škoda 706 RTO. Czechosłowackie podwozia i mechanizmy były dostarczane do Jelcza, gdzie montowano nadwozia i dopasowywano konstrukcję do warunków polskich przewozów. W efekcie powstał pojazd przeznaczony do dalekobieżnych przewozów pasażerskich – wersję tę oznaczono jako Jelcz 043.
Autobus ten miał charakterystyczne, obłe nadwozie, co sprawiło, że w Polsce nadano mu swojski przydomek „ogórek”. Konstrukcja była dość prosta: nadwozie z wysoką podłogą i z dwoma wejściami po prawej stronie, silnik umieszczony blisko przedniej osi oraz manualna skrzynia biegów. Wnętrze oferowało miejsca dla około 52 pasażerów, chociaż liczba siedzeń mogła się różnić w zależności od konfiguracji i rocznika.
Jelcz 043 był napędzany sześciocylindrowym dieslem Škoda 706RT o pojemności około 11,8 l i mocy rzędu 160 KM. Układ napędowy, podobnie jak w oryginalnym modelu Škoda, był montowany na przodzie pojazdu, a napęd przekazywany był na tylną oś. Pojazd osiągał prędkość maksymalną w zakresie typowym dla autobusów międzymiastowych w tamtych latach.
Jelcz 043 był produkowany seryjnie przez ponad 25 lat. W kolejnych dekadach stał się podstawowym środkiem przewozu w wielu oddziałach PKS, a także pojawiał się w komunikacji miejskiej w większych miastach. Jego konstrukcja była prosta w obsłudze i relatywnie trwała, choć komfort podróży był umiarkowany w porównaniu z późniejszymi modelami autobusów.
Chociaż produkcja seryjna zakończyła się w drugiej połowie lat 80., egzemplarze Jelcza 043 spotykano w eksploatacji jeszcze w kolejnych latach, a dziś niektóre z nich zachowały się jako pojazdy zabytkowe lub są wykorzystywane w turystyce retro. W kilku miastach i muzeach można zobaczyć odrestaurowane „ogórki”, które przypominają o roli tego autobusu w historii polskiego transportu publicznego.
Zdjęcie | Narodowe Archiwum Cyfrowe
- Dworzec autobusowy. Podróżni na przystanku. Autobusy Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego: z lewej Jelcz 043, z prawej San H100.
Mamy nadzieję, że artykuł okazał się dla Ciebie wartościowy i znalazłeś/-aś w nim coś przydatnego. Zajrzyj do nas ponownie – regularnie publikujemy nowe treści, które mogą Cię zainteresować. Jeśli chcesz pomóc nam rozwijać ten projekt, podziel się linkiem, wspomnij o nas znajomym albo po prostu wróć – każda forma wsparcia wiele dla nas znaczy.