|
Getting your Trinity Audio player ready…
|
Prace nad Popradem rozpoczęto na początku lat 2000., pierwotnie pod nazwą PP-G (Platforma Przeciwlotnicza z rakietami Grom). W 2002 roku zestaw otrzymał kryptonim „Poprad”. Na przestrzeni kolejnych lat testowano różne podwozia — od Land Rovera, przez transporter BRDM-2 — aż w końcu zdecydowano się na kołowy pojazd AMZ Żubr P. Finalny prototyp pokazano w 2008 roku, a produkcja seryjna ruszyła w 2015 roku.
Pod względem technicznym Poprad wyposażono w głowicę śledząco-celowniczą z układem optoelektronicznym: kamerą termowizyjną, kamerą dzienną oraz dalmierzem laserowym, a także system automatycznego śledzenia celu. Dzięki temu może działać pasywnie (bez użycia radaru), co utrudnia wykrycie go przez przeciwnika. W pełni zintegrowany z nim jest komputer kierowania ogniem, system nawigacji (inercyjnej i satelitarnej) oraz system identyfikacji „swój–obcy” (IFF). Po przejściu w pozycję bojową operator może od razu wysłać informację o gotowości i pozycji do systemu dowodzenia.
Uzbrojenie to cztery wyrzutnie pocisków rakietowych — z reguły pocisków Grom lub nowszych Piorun. Zestaw może angażować cele na odległości od około 500 metrów do 5500 metrów i na wysokościach od ok. 10 do 3500 metrów. W pojeździe znajduje się też magazyn czterech pocisków zapasowych. Głowica w trybie bojowym obraca się o 360°, z elewacją od −10° do +70°, co daje dużą elastyczność przy śledzeniu i strzelaniu do celów manewrujących.
Poprad został zaprojektowany do ochrony różnych obiektów i formacji — kolumn wojskowych, zaplecza, stanowisk dowodzenia, lotnisk, portów, zakładów przemysłowych czy węzłów komunikacyjnych — przed atakami powietrznymi. Może działać zarówno jako część większego systemu obrony przeciwlotniczej, jak i samodzielnie, przy użyciu swoich własnych sensorów.
Głównym odbiorcą systemu jest Wojsko Polskie — zgodnie z umową z producentem do WP miało trafić do 79 zestawów, z dostawami w latach 2018–2021. Poza Polską, system został wcześniej sprzedany także do Indonezyjska Armia (w ramach programu eksportowego, gdzie użyto podwozia innego typu niż Żubr-P).
SPZR Poprad stanowi ważny element artylerii przeciwlotniczej bardzo krótkiego zasięgu, pozwalający zapewnić osłonę wojsk czy infrastruktury przed zagrożeniami ze strony nisko lecących samolotów, helikopterów albo dronów.
Mocne i słabe strony SPZR Poprad
Mocną stroną Poprada jest jego pełna pasywność sensoryczna. Dzięki wykorzystaniu wyłącznie optoelektronicznej głowicy obserwacyjno-śledzącej zestaw nie emituje fal radarowych, co znacząco utrudnia jego wykrycie i namierzenie przez przeciwnika. Umożliwia to prowadzenie działań z zaskoczenia i zwiększa przeżywalność obsługi. System automatycznego śledzenia celu usprawnia pracę operatora i pozwala na szybsze przygotowanie do odpalenia pocisku.
Kolejną zaletą jest uzbrojenie oparte na pociskach Grom i Piorun, które mają dobrą odporność na zakłócenia i skuteczność względem różnych typów celów, w tym dronów. Zestaw może działać wpięty w szerszy system obrony przeciwlotniczej, co zwiększa jego efektywność, ale w razie potrzeby funkcjonuje również w pełni autonomicznie. Mobilność dzięki podwoziu Żubr-P pozwala szybko zmieniać pozycję, co jest ważne zwłaszcza w czasie dynamicznych działań wojsk lądowych.
Do słabszych stron należy zaliczyć stosunkowo niewielki zasięg rażenia charakterystyczny dla klasy VSHORAD. Oznacza to, że Poprad może zwalczać jedynie cele znajdujące się bardzo blisko chronionych wojsk czy obiektów, a jego rola jest ściśle uzupełniająca wobec systemów o większym zasięgu. Ograniczeniem jest też brak własnego radaru. Choć pasywność ma swoje zalety, to w trudnych warunkach atmosferycznych lub przy silnym zadymieniu obserwacja optyczna może być mniej efektywna niż radiolokacyjna.
Pewną słabością jest również niewielki zapas amunicji — cztery pociski gotowe do odpalenia i cztery zapasowe. W warunkach intensywnego kontaktu z dużą liczbą dronów lub innych celów powietrznych konieczność szybkiego przeładowania może ograniczyć ciągłość ognia. Wreszcie, skuteczność zestawu zależy od jakości danych przekazywanych przez nadrzędne systemy dowodzenia, jeśli działa w sieci, lub od umiejętności operatora, gdy pracuje autonomicznie.
Dane taktyczno-techniczne
- Zakres wysokości skutecznego zwalczania celów powietrznych – 10 – 3500 m
- Zakres odległości skutecznego zwalczania celów powietrznych – 500 – 5500 m
- Typ pocisku rakietowego – GROM lub wg. specyfikacji klienta
- Liczba pocisków rakietowych na wyrzutni – 4 szt.
- Liczba pocisków rakietowych na pokładzie – 8 szt. (w tym 4 zapasowe)
- Zasilanie – wbudowany agregat prądotwórczy i bateria akumulatorów
- Załoga – 2 (dowódca / operator i kierowca / mechanik)
Mamy nadzieję, że artykuł okazał się dla Ciebie wartościowy i znalazłeś/-aś w nim coś przydatnego. Zajrzyj do nas ponownie – regularnie publikujemy nowe treści, które mogą Cię zainteresować. Jeśli chcesz pomóc nam rozwijać ten projekt, podziel się linkiem, wspomnij o nas znajomym albo po prostu wróć – każda forma wsparcia wiele dla nas znaczy.