|
Getting your Trinity Audio player ready…
|
Historia
Pomysł opracowania naboju 5,45 × 39 mm narodził się w ZSRR w pierwszej połowie lat 70. XX wieku. Armia radziecka, inspirując się amerykańską amunicją 5,56 × 45 mm adoptowaną wraz z karabinem M16, postanowiła stworzyć wersję własnego rozwiązania, by zmniejszyć kaliber, poprawić celność i poprawić komfort strzelania, ograniczając odrzut i pozwalając na użycie magazynków o większej pojemności.
Już w 1972 roku rozpoczęto prace, a w 1974 roku wraz z wprowadzeniem AK-74, nabój 5,45 × 39 mm został przyjęty na wyposażenie armii ZSRR. W kolejnych dekadach zastąpił nabój 7,62 × 39 mm w większości formacji państw Układu Warszawskiego, a w Polsce wszedł do użycia pod koniec lat 80., m.in. w karabinach wz. 88 „Tantal”. Obecnie pozostaje oficjalnie stosowany przez rosyjskie wojsko oraz armie niektórych państw byłego ZSRR.
Budowa
Pocisk 5,45 × 39 mm wyróżnia się oryginalną konstrukcją. Składa się z cienkiej ołowianej otoczki (koszulki) oraz stalowego rdzenia umieszczonego w tylnej części, a przednia część pocisku zawiera pustą przestrzeń.
Podczas trafienia dość szybko dochodzi do przesunięcia środka ciężkości, co sprawia, że pocisk zaczyna koziołkować — efekt ten jest silniejszy niż w przypadku starszego naboju wz. 43, gdzie koziołkowanie pojawia się dopiero po ok. 25 cm, a tutaj już po 7–10 cm — tym samym zadając groźniejsze obrażenia.
Rozwój
Od pierwotnego wariantu 7N6 (wprowadzonego w 1974 r.) powstało kilka wersji o zwiększonej penetracji. Wariant 7N6M (1987) ma utwardzany rdzeń stalowy i potrafi przebić stalową płytę 6 mm na dystansie 300 m. Kolejne wersje, takie jak 7N10 (1992), charakteryzują się modyfikacjami samego rdzenia i osłony pocisku, co poprawiło aerodynamiczne i balistyczne właściwości. Stałe ulepszenia wiodły do pojawienia się kolejnych wariantów (7N22, 7N24, 7N39), by dostosować amunicję do rosnącej ochrony balistycznej.
Zastosowanie
Nabój 5,45 × 39 mm został zaprojektowany z myślą o walce na średnich dystansach, typowych dla działań piechoty. Mniejszy kaliber i konstrukcja pocisku pozwalają na ograniczenie odrzutu, co ułatwia prowadzenie ognia ciągłego i zwiększa celność serii. Dzięki temu żołnierz może skuteczniej razić cele grupowe i utrzymywać kontrolę nad karabinem podczas szybkiego strzelania.
Różnice między amunicją 7,62 × 39 mm
Po pierwsze, kaliber i konstrukcja pocisku: mniejszy kaliber i lekka konstrukcja przyczyniają się do niższego odrzutu i lepszej celności. Po drugie, efekt koziołkowania: w przypadku 5,45 × 39 mm pocisk zaczyna koziołkować szybciej, co zwiększa szkodliwość względem 7,62 × 39 mm. Wreszcie, balistycznie – 5,45 mm ma wyższe prędkości początkowe oraz lepsze właściwości aerodynamiczne dzięki konstrukcji pocisku.
Różnice między amunicją .223 Remington
Kluczowa różnica to rozmiar: .223 ma średnicę ok. 5,56 mm i dłuższą łuskę, co przekłada się na większą energię kinetyczną (często powyżej 1700 J). Dzięki temu ma płaską trajektorię i dłuższy zasięg, ale także wyższy odrzut w porównaniu do 5,45 mm.
Podsumowanie
Nabój 5,45 × 39 mm został stworzony jako odpowiedź na wyzwania pola walki lat 70. XX w. W porównaniu ze starszym kalibrem 7,62 × 39 mm oferuje lepszą celność, niższy odrzut i większą śmiertelność dzięki konstrukcji pocisku. W zestawieniu z amunicją .223 Remington/5,56 × 45 mm różni się wielkością, energią, dostępnością i przeznaczeniem — chociaż wszystkie dążą do osiągnięcia maksymalnej efektywności przy niskiej masie.
Podstawowe dane techniczne
Długość
- Pocisku (mm) – 24,3 mm (wariant 7U1)
- Łuski (mm) – 39,82
- Naboju (mm) – 57
Średnica
- Pocisku (mm) – 5,60
Masy
- Naboju (g) – 10,5 – 10,75
- Pocisku (g) – 3,43 (7N6) / 3,62 (7N10) / 3,68 (7N22)
- Materiału miotającego (g) – ok. 1,31
Osiągi
- Prędkość początkowa (m/s) – 880 (7N6, 7N10), 890 (7N22)
- Energia początkowa (J) – 1 328 (7N6), 1 402 (7N10), 1 457 (7N22)
Mamy nadzieję, że artykuł okazał się dla Ciebie wartościowy i znalazłeś/-aś w nim coś przydatnego. Zajrzyj do nas ponownie – regularnie publikujemy nowe treści, które mogą Cię zainteresować. Jeśli chcesz pomóc nam rozwijać ten projekt, podziel się linkiem, wspomnij o nas znajomym albo po prostu wróć – każda forma wsparcia wiele dla nas znaczy.