|
Getting your Trinity Audio player ready…
|
Samochód CWS T-1 był pierwszym seryjnie produkowanym samochodem zaprojektowanym i wytwarzanym w odrodzonej Polsce w okresie międzywojennym. Jego nazwa pochodzi od skrótu „Centralne Warsztaty Samochodowe” – instytucji państwowej z siedzibą w Warszawie, która w latach 20. XX w. zajmowała się konstrukcją i produkcją pojazdów oraz naprawą sprzętu mechanicznego dla wojska i administracji państwowej.
Prace nad prototypem T-1 rozpoczął w 1922 r. zespół kierowany przez inżyniera Tadeusza Tańskiego, a nadwozie opracował inny inżynier, Stanisław Panczakiewicz. Pierwsze próby gotowej konstrukcji trwały kilka lat; prototypy powstawały od połowy lat 20., a pełna seria produkcyjna ruszyła dopiero w 1927 r. – oficjalnie produkowano ten model do około 1931 r.
Pod względem konstrukcyjnym CWS T-1 nie był samochodem luksusowym w dzisiejszym tego słowa znaczeniu, ale jak na warunki polskie tamtego czasu był nowoczesny i praktyczny. Nadwozie miało ramę drewniano-stalową, a całe auto zaprojektowano w taki sposób, by można było je rozebrać i złożyć ponownie przy użyciu bardzo ograniczonej liczby narzędzi – wszystkie śruby miały ten sam rozmiar, co ułatwiało naprawy w polskich warunkach, gdzie dostęp do warsztatów i narzędzi był ograniczony.
Samochód był napędzany czterocylindrowym, benzynowym silnikiem o pojemności około 3 litrów, który w różnych wersjach osiągał moc w okolicach 45–61 KM. Napęd przenoszony był przez manualną skrzynię biegów z czterema przełożeniami, co pozwalało osiągać prędkość maksymalną rzędu około 100 km/h.
T-1 nie był jedynie jednym modelem nadwozia – konstrukcja podwozia CWS umożliwiała montowanie różnych typów karoserii. Produkowano wersje osobowe zamknięte (berlina, „kareta”), otwarte torpedo, lekkie kabriolety oraz kilka odmian użytkowych, w tym sanitarki, pojazdy pocztowe czy lekkie furgony i pick-upy. Ogółem powstało około 800 egzemplarzy wszystkich wariantów, z których większość trafiała do urzędów państwowych i wojska.
Pod koniec lat 20. polski rząd zdecydował o zmianie strategii rozwoju motoryzacji – produkcję własnych konstrukcji zastąpiono montażem samochodów na licencji zagranicznych, w szczególności modelu Fiat 508. W efekcie produkcję CWS T-1 zakończono, a Centralne Warsztaty Samochodowe zostały włączone do państwowego koncernu PZInż.
Do dziś nie zachował się żaden oryginalny egzemplarz CWS T-1, choć w ostatnich dekadach powstawały rekonstrukcje tego modelu oparte na zachowanych fotografiach i dokumentacji.
Zdjęcia | Narodowe Archiwum Cyfrowe
- Prezes Automobilklubu Polskiego hrabia Karol Raczyński dekoruje samochód CWS T-1.
- Inżynier Tadeusz Tański, główny konstruktor Centralnych Warsztatów Samochodowych – portret z silnikiem spalinowym w rękach.
Mamy nadzieję, że artykuł okazał się dla Ciebie wartościowy i znalazłeś/-aś w nim coś przydatnego. Zajrzyj do nas ponownie – regularnie publikujemy nowe treści, które mogą Cię zainteresować. Jeśli chcesz pomóc nam rozwijać ten projekt, podziel się linkiem, wspomnij o nas znajomym albo po prostu wróć – każda forma wsparcia wiele dla nas znaczy.