Sportowy luksus w cieniu planu pięcioletniego

Getting your Trinity Audio player ready…

Ocena: 6 na 10.

Niedawno pisaliśmy o innym prototypie z FSO – Syrenie Mikrobus – a dziś warto wrócić do jeszcze jednego, chyba najbardziej znanego niezrealizowanego projektu tej fabryki, czyli Syreny Sport.

Syrena Sport powstała pod koniec lat 50. jako wewnętrzny projekt Fabryki Samochodów Osobowych na Żeraniu. Prace nad nią rozpoczęto w 1957 roku, a gotowy prototyp zaprezentowano w 1960 roku. Głównym konstruktorem był Cezary Nawrot, a celem projektu było sprawdzenie, czy w polskich warunkach możliwe jest zaprojektowanie nowoczesnego, atrakcyjnego wizualnie samochodu o sportowym charakterze, wykorzystującego istniejące zaplecze techniczne FSO.

Samochód znacząco różnił się od seryjnej Syreny. Miał niskie, opływowe nadwozie typu coupé, wykonane z laminatu poliestrowo-szklanego, co w tamtym czasie było w Polsce rozwiązaniem bardzo nowatorskim. Forma nadwozia nawiązywała do ówczesnych trendów światowych, zwłaszcza do stylistyki włoskiej, ale nie była prostą kopią żadnego konkretnego modelu. Konstrukcja nośna i część rozwiązań technicznych bazowały na elementach znanych z Syreny, choć całość była istotnie zmodyfikowana.

Pod względem mechanicznym Syrena Sport również była eksperymentem. Zastosowano w niej prototypowy, dwucylindrowy silnik typu bokser, opracowany w FSO specjalnie na potrzeby tego projektu. Jednostka ta różniła się od seryjnych silników Syreny i miała zapewniać lepszą kulturę pracy oraz wyższe osiągi, choć dokładne dane techniczne nie były nigdy oficjalnie publikowane w pełnym zakresie. Napęd trafiał na przednie koła, co było zgodne z koncepcją całej rodziny modeli Syrena.

Syrena Sport nie była przeznaczona do produkcji seryjnej. Pełniła raczej rolę studium stylistycznego i poligonu doświadczalnego dla nowych rozwiązań konstrukcyjnych. W realiach gospodarki centralnie planowanej i przy ówczesnych priorytetach przemysłu motoryzacyjnego projekt nie miał szans na dalszy rozwój. Władze uznały samochód za zbyt „niepraktyczny” i niepasujący do potrzeb masowego odbiorcy.

Los samego prototypu przez lata obrósł w legendy, ale z dostępnych i wiarygodnych źródeł wynika, że samochód został zniszczony na początku lat 70. w FSO. Nie zachowały się żadne jego oryginalne elementy, a wiedza o nim opiera się na dokumentacji, zdjęciach oraz wspomnieniach osób związanych z projektem. Współczesne repliki i wizualizacje są jedynie próbami odtworzenia wyglądu auta, a nie oryginalnymi pojazdami z epoki.

Syrena Sport pozostaje dziś jednym z najbardziej rozpoznawalnych przykładów niespełnionych ambicji polskiej motoryzacji okresu powojennego. Była dowodem na to, że w FSO istniał potencjał projektowy i odwaga w eksperymentowaniu, nawet jeśli realia polityczne i ekonomiczne skutecznie blokowały przełożenie takich pomysłów na produkcję seryjną.


Zdjęcia | Narodowe Archiwum Cyfrowe

  1. Samochód marki Syrena Sport.
  2. Samochody marki Syrena Mikrobus i Syrena Sport na torze jazd próbnych Fabryki Samochodów Osobowych w Warszawie.

Postaw kawę za:

small coffee icon 5 zł medium coffee icon 10 zł large coffee icon 15 zł

Mamy nadzieję, że artykuł okazał się dla Ciebie wartościowy i znalazłeś/-aś w nim coś przydatnego. Zajrzyj do nas ponownie – regularnie publikujemy nowe treści, które mogą Cię zainteresować. Jeśli chcesz pomóc nam rozwijać ten projekt, podziel się linkiem, wspomnij o nas znajomym albo po prostu wróć – każda forma wsparcia wiele dla nas znaczy.